Ο Εμάνουελ Βάλλερσταϊν (αν και προφέρεται Γουάλερστιν επικράτησε έτσι στα ελληνικά), επίτιμος καθηγητής κοινωνιολογίας στο Yale και πρώην πρόεδρος της Διεθνούς Κοινωνιολογικής Ένωσης απεβίωσε χθες 31 Αυγούστου 2019 σε ηλικία 89 ετών. Έγινε γνωστός κυρίως για τη θεωρία του κοσμοσυστήματος (world-system) και της κοσμοοικονομίας (world-economy), που εισήγαγε με το έργο του The Modern World-System το 1974, καθώς και για τη μελέτη των αντι-συστημικών κινημάτων, όρο τον οποίο εισήγαγε ο ίδιος.

Σε αντίθεση με την Αυτοκρατορία, για την οποία μιλούν οι Hardt και Νέγκρι, για τον Wallerstein το μοντέρνο κοσμοσύστημα (Modern WorldSystem) είναι “ένα κοινωνικό σύστημα άγνωστο μέχρι τότε στον κόσμο, ένα κοινωνικό σύστημα που είναι το διακριτικό γνώρισμα του σύγχρονου κόσμου, ένα ‘παγκόσμιο’ σύστημα, όχι επειδή περιλαμβάνει ολόκληρο τον κόσμο, αλλά επειδή ήταν ευρύτερο από οποιαδήποτε νομικά καθορισμένη μονάδα – μέσα του αναπτύχθηκαν και σχηματίστηκαν τα έθνη-κράτη και μια ‘οικονομία’ γιατί ο βασικός συνδετικός δεσμός ανάμεσα στα μέρη του ήταν οικονομικός. Πρόκειται, ‘για μια οικονομία που ήταν ένας κόσμος, όχι αναγκαστικά ο κόσμος’. Θέλοντας να τονίσει έτσι όχι το παγκόσμιο εύρος του συστήματος (το οποίο άλλωστε, πάντα κατά τον συγγραφέα, ποτέ δεν κατέληξε σε μια συγκεντρωτική πολιτική δομή, ποτέ δεν μεταμορφώθηκε σε αυτοκρατορία), αλλά τη σφαιρική του λειτουργία και τον ενιαίο του χαρακτήρα.

Στην παρακάτω σχετικά πρόσφατη συνέντευξη μιλά για την παγκόσμια συστημική κρίση και τους αγώνες για ένα μετακαπιταλιστικό κόσμο