Δεδομένου του γεγονότος ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν ασκούν μεγάλη επιρροή στην πολιτική του Ιράκ, και ότι ο ίδιος είχε περιθωριοποιηθεί από τις σιιτικές ελίτ, η νίκη του Μοκτάντα αλ Σαντρ ( Muqtada al-Sadr ) στις εκλογές ήταν μια πραγματική έκπληξη. Μαζί με την αποχή που ξεπέρασε το 50% ήταν οι νικητές των εκλογών, σε μια διαδικασία που δεν έλειψαν οι καταγγελίες για παρατυπίες.

Η συμμετοχή στις ιρακινές εκλογές δεν ξεπέρασε το 45%

Ο σιίτης κληρικός αλ Σαντρ ίσως ήταν ο μόνος υποψήφιος με ξεκάθαρες αντι-αμερικανικές και αντι-ιρανικές θέσεις. Στο παρελθόν είχε προκαλέσει εξέγερση κατά των αμερικανών. Ενώ, το Ιράν δεν του παρείχε στήριξη. Κατέβηκε στις εκλογές με μια απίθανη συμμαχία (al-Sairoon), του δικού του σαδρικού κινήματος με το κομμουνιστικό κόμμα του Ιράκ.

Κέρδισαν 54 έδρες από τις 329 και περισσότερες από 1,3 εκ. ψήφους.

Πορεία του Κ.Κ. την 1η Μάη

Ο Σαντρ ήταν ο πρώτος που ίδρυσε σιιτική πολιτοφυλακή, τον Στρατό του Μέχντι, που πολέμησε κατά των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, όταν η απελευθέρωση του Ιράκ μετατράπηκε σε κατοχή. Ηγήθηκε δύο εξεγέρσεων κατά των αμερικανικών δυνάμεων και κέρδισε τον χαρακτηρισμό του από το Πεντάγωνο ως «μεγαλύτερη απειλή κατά της ασφάλειας του Ιράκ».

Είναι ο γιος του αξιοσέβαστου Μεγάλου Αγιατολάχ Μοχάμεντ Σαντέκ αλ-Σαντρ, ηγέτη της σιιτικής κοινότητας που εναντιώθηκε στον Σαντάμ Χουσέιν και στο καθεστώς του και σκοτώθηκε σε ενέδρα εναντίον του μαζί με δύο από τους γιους του. Ο εξάδελφος του πατέρα του, ο Μοχάμεντ Μπακίρ , σκοτώθηκε επίσης από το καθεστώς του Σαντάμ Χουσέιν το 1980.

Το 2004, οι αμερικανικές αρχές κατοχής εξέδωσαν ένταλμα σύλληψης κατά του Σαντρ για τη δολοφονία το 2003 του μετριοπαθή σιίτη ηγέτη Αμπντούλ Μαζίντ αλ- Χέι, τον οποίο οι Αμερικανοί είχαν εγκαταστήσει στην Νατζάφ, ιερή πόλη των σιιτών, κατά την διάρκεια της εισβολής. Ο Σαντρ αρνήθηκε κάθε ανάμειξη και δεν απαγγέλθηκαν εναντίον του κατηγορίες.

Η Suhad al-Khateeb, ακτιβίστρια των δικαιωμάτων της γυναίκας, είναι η πρώτη γυναίκα που εκλέγεται με το Κ.Κ. στην Νατζάφ, την ιερή πόλη του Ιράκ

Ο Σαντρ εμφανίζεται ως ασυμβίβαστος εθνικιστής και περιφρονούσε τις προσωπικότητες της ιρακινής αντιπολίτευσης που επέστρεψαν από το Ιράν για να διεκδικήσουν την εξουσία μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσέιν, την ώρα που άλλοι παρέμειναν στην χώρα διακινδυνεύοντας την ζωή τους.

Ο Σαντρ μπορεί να κατεβάσει στους δρόμους χιλιάδες υποστηρικτές του. Το 2016, εκατοντάδες οπαδοί του επέδραμαν κατά του κοινοβουλίου που βρίσκεται εντός της οχυρωμένης Πράσινης Ζώνης στην Βαγδάτη, αφού κατήγγειλε την αποτυχία των πολιτών να μεταρρυθμίσουν το πολιτικό σύστημα των ποσοστώσεων που ευθύνεται για την ενδημική διαφθορά.

Για τις εκλογές, ο Μοκτάντα αλ Σαντρ σχημάτισε μία «απίθανη» συμμαχία με τους κομμουνιστές και άλλες ανεξάρτητες μη θρησκευτικές οργανώσεις για να ζητήσει τον σχηματισμό μίας κυβέρνησης τεχνοκρατών που θα αντιμετωπίσει την διαφθορά. Η παράταξή του, γνωστή με την ονομασία Sairοon, που στα αραβικά σημαίνει Πορεία για τις Μεταρρυθμίσεις, έχει δηλώσει ότι θα επικεντρωθεί στην αποκατάσταση των υποδομών και την προσφορά φροντίδας υγείας και εκπαίδευσης στους φτωχούς.

«Η σημασία αυτού του εκλογικού αποτελέσματος είναι ότι αποτελεί ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι άνθρωποι θέλουν την αλλαγή του συστήματος διακυβέρνησης που παράγει διαφθορά και έχει αποδυναμώσει τους κρατικούς θεσμούς», δήλωσε ο Ράεντ Φάχμι, γενικός γραμματέας του Ιρακινού Κομμουνιστικού Κόμματος.
«Είναι ένα μήνυμα υποστήριξης προς τις ισορροπημένες σχέσεις με όλες τις πλευρές βασισμένες στον σεβασμό και την μη ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράκ».

Ο Μοκτάντα αλ Σαντρ επανέρχεται στο προσκήνιο έπειτα από περιθωριοποίηση ετών από τις σιιτικές ελίτ που έχουν την υποστήριξη της Τεχεράνης. Δύο εκπρόσωποί τους θεωρούνται διεκδικητές της πρωθυπουργίας μετά τις εκλογές.

Ο Χάντι αλ-Αμίρι θεωρείται ο άνθρωπος του Ιράν στο Ιράκ και είναι η ισχυρότερη πολιτική προσωπικότητα της χώρας. Η παράταξη του Αμίρι ήρθε δεύτερη στις εκλογές, σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα.
Ο έτερος διεκδικητής είναι ο Νούρι αλ-Μάλικι, που βρέθηκε για οκτώ χρόνια στον πρωθυπουργικό θώκο. Η παράταξή του κατέγραψε πολύ φτωχές επιδόσεις. Ο απερχόμενος Χαϊντέρ αλ -Αμπάντι ηττήθηκε σε όλες τις περιφέρειες, εκτός της επαρχίας της Νινευί. Εκεί ανακοίνωσε στα μέσα του 2017 την απελευθέρωση της Μοσούλης, πρώην «πρωτεύουσας» του Ισλαμικού Κράτους.

Η δημοτικότητα του Μοκτάντα αλ Σαντρ δεν έχει περάσει απαρατήρητη στην Τεχεράνη.
Ήδη τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, σύμβουλος του αγιατολάχ Χαμενεΐ , είχε δηλώσει ότι η Τεχεράνη θα εμποδίσει τον Σαντρ και την συμμαχία του να κυβερνήσουν στην Βαγδάτη.
«Δεν θα επιτρέψουμε σε φιλελεύθερους και κομμουνιστές να κυβερνήσουν στο Ιράκ», είχε προειδοποιήσει.
Το Ιράκ, στην καρδιά του Κόλπου, είναι ζωτικής σημασίας για το Ιράν. Από το ιρακινό έδαφος περνούν επίσης οι ιρανικοί δρόμοι τροφοδοσίας του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Ασαντ με μαχητές και όπλα.
Ο Μοκτάντα αλ-Σαντρ επωφελήθηκε από την μικρή συμμετοχή των άλλων κομμάτων και από την εκτεταμένη λαϊκή δυσαρέσκεια για την διαφθορά και την κακοδιαχείριση των κρατικών υποθέσεων, καθώς και από την ιδέα ότι το Ιράκ κυβερνάται από το εξωτερικό, από τους Ιρανούς και τους Αμερικανούς», εξήγησε ο Ουατίκ αλ-Χασίμι, ανεξάρτητος αναλυτής στο Ιράκ.

Παρόλα αυτά δύσκολα φαίνεται ότι θα καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, ο σχηματισμός της οποίας φαίνεται ότι θα χρειαστεί αρκετούς μήνες.

(Με πληροφορίες από ΑΜΠΕ, Al Jazeera)